Οσοι μεγάλωσαν τις δεκαετίες του ’50, ’60, ’70 θα θυμούνται τις ζωγραφιές των παλιών σχολικών βιβλίων που απεικόνιζαν το οικογενειακό τραπέζι. Από τις σημερινές εικόνες λείπει η γιαγιά. Τώρα η «μαμά» ή η «πεθερά» ζει μόνη της, βγαίνει και τρώει με τις φίλες της και –σε τακτά ή άτακτα διαστήματα– την επισκέπτονται τα παιδιά της.
Οταν –συνήθως στις γιορτές– μαζευτούν όλοι στο ίδιο τραπέζι, η «γιαγιά» δεν είναι μαυροφορεμένη και δεν φοράει τσεμπέρι. Οι άνδρες δεν φορούν γραβάτα και οι γυναίκες δεν έχουν στη μέση τους ποδιά, σύμβολα της θέσης τους στην παλιά ιεραρχία.
Εχουν αλλάξει πολλά στις οικογένειες που θυμόμαστε οι μεγαλύτεροι και πολύ περισσότερα από εκείνα που θυμούνται οι ηλικιωμένοι, όπως ο κ. Αντώνης Σαμαράς. Αν βάλουμε δίπλα δίπλα τις απεικονίσεις (ζωγραφιές ή φωτογραφίες) των οικογενειακών τραπεζιών της δεκαετίας π.χ. του ’60 και τις σημερινές, θα παρατηρήσουμε ότι οι παλιές οικογένειες ήταν σκυθρωπές. Οι τωρινές είναι πιο ανθρώπινες. Δείχνουν χαρούμενες, σχεδόν ευτυχισμένες.
Η αρχική δήλωση της κ. Δόμνας Μιχαηλίδου ήταν πραγματολογική: «Δεν υπάρχει η ελληνική οικογένεια του μέλλοντος. Για αυτό είμαστε εδώ, για να μιλήσουμε για το inlcusion (συμπερίληψη) και τη διαφορετικότητα. Δεν μπορείς να πεις ότι η τυπική μορφή της έχει μαμά, μπαμπά και δύο παιδιά».
Το εντυπωσιακό είναι ότι αυτή η δήλωση έγινε τον Μάιο (15.5.2026), αλλά οι αντιδράσεις των κ.κ. Σαμαρά, Νατσιού, Λατινοπούλου κ.ά. ξεπήδησαν τρεις μήνες μετά. Είναι μάλλον χαρακτηριστικό των υπερσυντηρητικών να αντιδρούν με χρονοκαθυστέρηση σε κάθε σύγχρονη πρόκληση.
Σημαντικότερη είναι η απάντηση της κ. Μιχαηλίδου στον «να φύγετε από δω, να πάτε αλλού» κ. Σαμαρά, ότι δηλαδή είναι υπουργός κάθε ελληνικής οικογένειας. Και αυτών που αρέσουν στον πρώην πρωθυπουργό και των άλλων που θέλει να χαθούν από τα μάτια του.
Επρεπε να πει ότι είναι και υπουργός «κοινωνικής συνοχής», θεμέλιο της οποίας είναι η συμπερίληψη όλων των ατόμων, ακόμη κι εκείνων που δεν αρέσουν στον κ. Σαμαρά, στον κ. Δημήτρη Νατσιό ή στην κ. Αφροδίτη Λατινοπούλου.
Θα το ξαναπούμε: το δημοκρατικό κράτος δεν επιλέγει τον τρόπο ζωής των πολιτών του. Αυτό το έκαναν τα ολοκληρωτικά καθεστώτα, κάτι «πατερούληδες» και «Φύρερ» της Ιστορίας. Στη δημοκρατία το κράτος υπάρχει για να υπηρετεί τους πολίτες του, ό,τι κι αν πιστεύουν ή θέλουν. Επομένως, η κρατική αναγνώριση της συμβίωσης (αυτό που ονομάζουμε «πολιτικός γάμος») είναι υποχρέωση της πολιτείας, όπως είναι και συνταγματική υποχρέωση της κ. Μιχαηλίδου να είναι υπουργός όλων των Ελλήνων και όλων των οικογενειών.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Καθημερινή» στις 4.8.2026
