Είναι μεγάλη και διακομματική η αντίδραση των Αμερικανών στα νέα data centers που χτίζονται στην περιοχή τους. Πολλές φορές γίνεται έντονη. Τα τηλεοπτικά ρεπορτάζ δείχνουν οργισμένους πολίτες να φωνασκούν στα δημοτικά συμβούλια, να γρονθοκοπούν το έδρανο του ομιλητή.
Ολα αυτά είναι περίεργα για την πλέον φιλοεπιχειρηματική κοινωνία της οικουμένης, όταν κατά το παρελθόν οι κυβερνήτες των πολιτειών, με την ομόθυμη στήριξη των τοπικών κοινωνιών, διαγκωνίζονταν για την προσέλκυση επενδύσεων. Τα θορυβώδη και ρυπογόνα εργοστάσια παραγωγής ήταν καλοδεχούμενα διότι οι τοπικές κοινωνίες ζούσαν από αυτά. Ολόκληρες κωμοπόλεις –σε μια τεράστια περιοχή που τώρα ονομάζεται «ζώνη της σκουριάς»– μισθοδοτούνταν από τη US Steel. Ολοι ήξεραν πως, ό,τι κι αν συμβεί, θα έχουν δουλειά. Τα παιδιά τους, ό,τι κι αν κάνουν, θα βρουν μια θέση εργασίας. Το ξέρουμε, το είδαμε στη Δυτική Μακεδονία κατά τη λιγνιτική περίοδο.
Τα data centers δημιουργούν ελάχιστες θέσεις εργασίας σε σχέση με τα παλιά εργοστάσια: 5-8 θέσεις κατά τη διετή κατασκευή τους και 0,5-1 μόνιμη θέση ανά MW όταν αρχίσουν να λειτουργούν (USC Annenberg, Απρίλιος 2026). Από την άλλη, οι κολοσσοί της νέας εποχής είναι παντελώς ξεκομμένοι από τις τοπικές κοινωνίες. Υπάρχει το τουπέ των επιτελών τους, που επί της ουσίας λένε «εμείς φτιάχνουμε τη νέα ψηφιακή εποχή κι ό,τι χάνεται είναι απλώς “roadkills in the information highway”», σύμφωνα με τη διάσημη φράση του Νέιθαν Μάρβολντ.
Το πρόβλημα είναι πως, όταν ο επικεφαλής τεχνολογικής έρευνας της Microsoft εκστόμισε το 1994 τον όρο, τα «σκοτωμένα ζωάκια στη λεωφόρο της πληροφορίας» ήταν οργανωτικές δομές των εταιρειών, συν επιχειρήσεις που δεν μπορούσαν να προσαρμοστούν. Σήμερα τα «roadkills» είναι οι δεξιότητες που αποκτήθηκαν με μεγάλο κόπο και πολλά έξοδα κατά την εκπαιδευτική διαδικασία. Οι γκουρού της νέας εποχής προτείνουν επανεκπαίδευση, αλλά επίσης προβλέπουν ότι οι νέες δεξιότητες θα απαξιωθούν σε 5-10 χρόνια.
Μια ορθή, αλλά επιφανειακή, ανάγνωση λέει ότι η διογκούμενη αντίδραση των Αμερικανών έχει να κάνει με το γεγονός ότι όπου φτιάχτηκαν data centers μειώθηκε η αξία γης και παρατηρήθηκαν μεγάλες αυξήσεις στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος.
Παραλλήλως όμως υπάρχει διάχυτη μια αίσθηση απελπισίας των πολιτών για έναν κόσμο που αλλάζει ταχύτατα και πάντα εις βάρος τους. Ακούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη απειλεί τη μεγαλύτερη επένδυση της ζωής τους, τις δεξιότητες που αποκτούν μέσω της εκπαίδευσης. Τα data centers, από την άλλη, απειλούν και τη μόνη υλική επένδυση που θα κάνει ο μέσος Αμερικανός, την αξία του σπιτιού του.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Καθημερινή» στις 2.9.2026
