Εγινε εισβολή μεταναστών;

«Σσς! Τι τρέχει;» αναρωτιόταν με τη χαρακτηριστική φωνή του ο Διονύσης Σαββόπουλος. «Εγινε κατολίσθηση κι έπεσε κάνας βράχος;». Εγινε εισβολή Μαροκινών στην Ισπανία; «Τα πλήθη ουρλιάζουν στις κερκίδες, ντέφια, νταούλια, κρόταλα χτυπολογούν στο βάθος…». Μήπως απειλείται η Ευρώπη από ορδές (μαυριδερών) μεταναστών;

Η εικόνα λειτουργεί πάντα σαν γροθιά στο στομάχι, ειδικώς για εκείνους (σαν τον Ντόναλντ Τραμπ) οι οποίοι απολαμβάνουν την ευλογία της άγνοιας. Τα τσαμπιά ανθρώπων στις βραχώδεις παραλίες της Θέουτα ξύπνησαν όλα τα γηραιά ανακλαστικά της Δύσης. Κάποιοι θεώρησαν ότι γίνεται «εισβολή στην Ευρώπη», ασχέτως εάν η Θέουτα βρίσκεται στην Αφρική.

Κυνικοί πολιτικοί έσπευσαν να εκμεταλλευθούν τα στιγμιότυπα. Ο Αμερικανός πρόεδρος, που αναμένεται να χάσει τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, μίλησε στο υπουργικό συμβούλιο για καταστροφή. «Μοιάζει με εισβολή μιας χώρας από χιλιάδες ανθρώπους. Το ίδιο θα συμβεί και με εμάς αν δεν εκλεγούν οι Ρεπουμπλικανοί, μόνο που θα είναι πολύ χειρότερο…» (31.7.2026). Μετά επανέλαβε τα ίδια στο Fox News.

Η Τζόρτζια Μελόνι, που νιώθει ότι απειλείται από το δεξιότερο αυτής κόμμα, το νεόκοπο Εθνικό Μέλλον, ανακοίνωσε ότι επαναφέρει τους ελέγχους στις πτήσεις και στις αφίξεις πλοίων από την Ισπανία, καταργώντας τοις πράγμασι τη συμφωνία Σένγκεν. «Πολιτικοί που τοποθετούνται ιδεολογικά απέναντι από τον κεντροαριστερό Σάντσεθ και/ή έχουν συγκρουστεί μαζί του για άλλα θέματα (τον πόλεμο στο Ιράν, το Παλαιστινιακό κ.ά.) έσπευσαν να του επιτεθούν τα περασμένα 24ωρα με αιχμή το μεταναστευτικό» («Καθημερινή», 4.8.2026). Να και ο –κατά Νιόνιο– «πρωταγωνιστής, μ’ ένα πριόνι», ο πρόεδρος της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι.

Δεν έγινε καμιά «εισβολή στην Ευρώπη». Η Ισπανία διατηρεί δύο οχυρωμένους θυλάκους στην Αφρική (που το Μαρόκο θεωρεί ότι είναι δικό του έδαφος και διεκδικεί) ακριβώς για να ελέγχει τις ροές. Στους φράχτες αυτών των αφρικανικών περιοχών έσκασαν τα κύματα των μεταναστών, τα οποία φούντωσαν από παραπληροφόρηση στα κοινωνικά δίκτυα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το μεταναστευτικό έπαψε να αποτελεί πρόβλημα. Θα συνεχίσει για όλη τη Δύση, όσο υπάρχουν οι οικονομικές ανισότητες Βορρά – Νότου, όσο εντείνεται η κλιματική αλλαγή που ξεριζώνει ανθρώπους από το αγροτικό τους βιος. Θα εντείνεται, δε, όσο το χρησιμοποιούν οι πολιτικοί για μικροπολιτικούς λόγους. Είτε χαλαρώνοντας τους ελέγχους, όπως έκανε το Μαρόκο, είτε στέλνοντας χιλιάδες απελπισμένους στον Εβρο, όπως έκανε ο Ερντογάν, είτε χρησιμοποιώντας το για να σκιάξουν τους πολίτες τους, όπως κάνουν ο Τραμπ και το ακροδεξιό συναπάντημα.