«Εντιμότητα ή διαφθορά»

Η εντιμότητα στην πολιτική, που υπόσχεται ο κ. Αλέξης Τσίπρας, υπήρξε ανέκαθεν και πανταχόθεν ζητούμενο. Εχουν να λένε στην Αμερική για την τιμιότητα του Τζορτζ Ουάσιγκτον ο οποίος «δεν μπορούσε να κατανοήσει το ψέμα, για τον Ρίτσαρντ Νίξον που δεν μπορούσε να κατανοήσει την αλήθεια και για τον Ρόναλντ Ρέιγκαν που δεν μπορούσε να καταλάβει τη διαφορά» (βλ. Μορτ Σαλ).

Ομως η υπόσχεση της εντιμότητας δεν είναι πολιτική πρόταση. Δεν είναι καν μεταφυσική, αν –όπως γράψαμε πολλάκις– αναλογιστούμε ότι στην πιο άγια παρέα της Ιστορίας, ένας από τους 12 μαθητές του Ιησού απεδείχθη διεφθαρμένος. Η διαφθορά, όπως κάθε άλλη παραβατική συμπεριφορά, είναι συνυφασμένη με τα ανθρώπινα πράγματα από την εποχή του Αδάμ, της Εύας και του «πονηρού όφεως».

Τα παραπάνω δεν είναι σάλπισμα μοιρολατρίας. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να σηκώσουμε τα χέρια ψηλά. Αν και η διαφθορά δεν μπορεί ποτέ να εκριζωθεί, το ζητούμενο είναι να περιοριστεί και να μην επεκταθεί.

Μια κυβέρνηση κρίνεται και από τα κρούσματα διαφθοράς που αποκαλύπτονται στη βάρδιά της, αλλά πρωτίστως κρίνεται από τη δημιουργία ή μη των θεσμών που θα τα περιορίσουν. Αν θα ενισχύσει ή θα υπονομεύσει τους μηχανισμούς ελέγχου της διαφθοράς στα πολιτικά πράγματα: τις Ανεξάρτητες Αρχές ή την Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής (γι’ αυτόν τον λόγο φτιάχτηκαν), αν θα αφήσει τη Δικαιοσύνη να κάνει απερίσπαστη τη δουλειά της, αν θα φτιάξει επιπλέον μηχανισμούς διαφάνειας, όπως ήταν η «Διαύγεια».

Το πρόβλημα με την κυβέρνηση είναι ότι όχι μόνο δεν έκανε νέους θεσμούς διαφάνειας, αλλά πολλές φορές υπονόμευσε και τους υπάρχοντες, είτε στο όνομα μιας αμφίβολης αποτελεσματικότητας είτε με τη συγκάλυψη διάφορων ενοχλητικών για την εικόνα της περιστατικών. Δυστυχώς μαζεύτηκαν πολλά τέτοια περιστατικά που ο θηριώδης επικοινωνιακός μηχανισμός της δεν μπορεί πλέον να συγκαλύψει.

Το πρόβλημα με τον κ. Τσίπρα είναι ο τρόπος που έθεσε το δίλημμα στη Θεσσαλονίκη ως «διαιώνιση της διαφθοράς ή κυβερνητική αλλαγή; Διαφθορά ή εντιμότητα;» (2.9.2026). «Εντιμότητα», φυσικά, θα απαντήσουν όλοι, αλλά θα προσθέσουν «μας τα ‘παν κι άλλοι…». Ξέρουν ότι «οι κυβερνήσεις πέφτουνε μα η διαφθορά μένει…». Πολιτική πρόταση και ουχί ευχολόγιο είναι ένα σχέδιο δημιουργίας ή ενίσχυσης των μηχανισμών ελέγχου της κρατικής εξουσίας, οι εγγυήσεις πραγματικής ανεξαρτησίας των αρχών (όχι των «μαϊμού» που φτιάχνει και διορίζει κάθε υπουργός), η αληθής λογοδοσία της εκτελεστικής εξουσίας στο όργανο της λαϊκής κυριαρχίας, τη Βουλή κ.ά. Τότε μπορούμε να το συζητήσουμε…