Δεν προέκυψε εκ Θεού το χάλι μέσα στο οποίο ζούμε. Ούτε οφείλεται στο ελληνικό DNA η πολεοδομική αναρχία. Το γεγονός ότι, π.χ., στην Αθήνα δεν μπορούμε ούτε να κινηθούμε, αλλά ούτε και να σταθούμε (δηλαδή, να παρκάρουμε) έχει αυτουργούς. Είναι το ελληνικό κράτος και ο τεχνικός κόσμος, που εκφράζεται διά του Τεχνικού Επιμελητηρίου.
Κάποιες αποφάσεις, όπως η αντιπαροχή, ήταν λογικές δεδομένων των συνθηκών που ζούσαμε. Ο κόσμος, για πολλούς λόγους, συνέρρεε στις πόλεις και έπρεπε να στεγαστεί. Εξ ου και οι πολλές πολυκατοικίες, που πολλάκις αντικατέστησαν αρχιτεκτονικά αριστουργήματα. Η αντιπαροχή ήταν μια ευφυέστατη πυροσβεστική κίνηση. Είναι περίεργο όμως ότι οι πολυκατοικίες την εποχή της μεγάλης πληθυσμιακής πίεσης, δηλαδή των δεκαετιών ’50 και ’60, έχουν αισθητική· την καταγράφει λεπτομερώς ο δικός μας Νίκος Βατόπουλος. Από τη δεκαετία του ’70 ξεκινά το μαύρο χάλι. Το συγκεντρωτικό κράτος των συνταγματαρχών, η απληστία των εργολάβων, η σιωπή των καθ’ ύλην αρμοδίων –μηχανικών, αρχιτεκτόνων κ.ά.– έφτιαξαν το άθλιο περιβάλλον μέσα στο οποίο ζούμε.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνον αισθητικό. Μοιρολογούμε για την κίνηση· βρίζουμε που δεν βρίσκουμε να παρκάρουμε· φυλακίσαμε ισοβίως τα άτομα με ειδικές ανάγκες, διότι δεν μπορούν να κυκλοφορήσουν πουθενά· τσακωνόμαστε (και κάποιες φορές σκοτωνόμαστε) για τον ελάχιστο χώρο της πόλης· στριμωχνόμαστε στα πεζοδρόμια, όταν αυτά υπάρχουν και όταν δεν σκοντάφτουμε στα αναγκαία παραφερνάλια που πρέπει να έχει μια πόλη, όπως πινακίδες τροχαίας, κουτιά κοινωφελών οργανισμών, λίγα ψωραλέα δενδράκια· εκνευριζόμαστε που κάθε λίγο και λιγάκι κάποιος σκάβει τους δρόμους, επειδή στις πόλεις μας δεν υπάρχουν υπόγειες αρτηρίες για να περνούν όλες οι υποδομές.
Οι συνθήκες μέσα στις οποίες ζουν τα τρία τέταρτα των Ελλήνων δεν έπεσαν από τον ουρανό, ούτε ήταν γραφτό να είναι τέτοιες. Τα διπλο-τριπλο-παρκαρίσματα δεν οφείλονται στο ελληνικό ταμπεραμέντο, που πολλάκις σαρκάζει στον ΣΚΑΪ ο Μάνος Βουλαρίνος. Εχουν από πίσω τους υπογραφές υπουργών και συνενοχές ή/και σιωπές μηχανικών, αρχιτεκτόνων κ.λπ., όλων εκείνων που απαρτίζουν τον λεγόμενο τεχνικό κόσμο. Σε αυτούς, που τώρα, με τη γενναία αντιμεταρρύθμιση του πρωθυπουργού, επιστρέφουν οι οικοδομικές άδειες.
Και ποιος ο λόγος να επιστρέψουν στο κεντρικό κράτος οι ελάχιστες πολεοδομικές αρμοδιότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης; Επειδή κάποιοι δήμαρχοι αντιτάχθηκαν στην οικοδόμηση μεγαθηρίων, σε πόλεις όπου οι υποδομές δεν επαρκούν για να εξυπηρετήσουν τους υπάρχοντες κατοίκους. Και όταν αυτά χτιστούν, εμείς θα συνεχίσουμε τα εθνικά μας μοιρολόγια…
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Καθημερινή» στις 29.11.2025
