Αυτό που διαλαλούσαμε τριάντα χρόνια τώρα -ότι θέλουμε δηλαδή δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία- έπαψε να ισχύει. Καταψηφίστηκε και από τις δύο κοινότητες, άσχετα αν οι τουρκοκύπριοι ψήφισαν «ναι».
«Διπλωμάτης είναι ένας άνθρωπος ο οποίος σου λέει ότι έχεις ανοιχτό μυαλό αντί να σου πει ότι έχεις μια τρύπα στο κεφάλι σου», (Περισσότερες ρήσεις στο βιβλίο «Είπαν», εκδόσεις Καστανιώτη) είχε γράψει κάποιος. Υπ’ αυτή την έννοια άπαντες οι διεθνείς παράγοντες δεν μας είπαν ότι έχουμε μια τρύπα στο Κυπριακό, αλλά ότι είναι ανοιχτό το θέμα: ότι θα σεβαστούν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος (τι θα μπορούσαν να κάνουν άλλωστε;), ότι εύχονται σύντομα για λύση κ.λ.π. Μόνο που τα πράγματα δεν είναι όπως ακριβώς θα θέλαμε και πιθανώς κάποιοι να τα παρουσιάσουν.
Δεν γνωρίζω αν πρωτογενώς κάποιοι ισχυρίστηκαν ότι την επόμενη μέρα του «βροντερού όχι» θα βυθιζόταν η Κύπρος. Ότι θα συνέβαιναν λιμοί, σεισμοί και καταποντισμοί. Αν το ‘καμαν λάθεψαν. Όπως λαθεύουν κι εκείνοι που πιστεύουν ότι δεν άλλαξε τίποτε. Καλώς ή κακώς τα δεδομένα στο Κυπριακό μετεβλήθησαν και δυστυχώς σε πρώτη φάση δυσμενώς για τους στόχους μιας τριακονταετίας.
Τα νέα δεδομένα είναι απλά. Αυτό που διαλαλούσαμε τριάντα χρόνια τώρα -ότι θέλουμε δηλαδή δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία- έπαψε να ισχύει. Καταψηφίστηκε και από τις δύο κοινότητες, άσχετα αν οι τουρκοκύπριοι ψήφισαν «ναι». Η επιθυμία των τελευταίων, όπως φάνηκε στα exit polls δεν είχε να κάνει με την επανένωση της νήσου. Το 45% όσων ψήφισαν θετικά είδαν το σχέδιο Ανάν ως διαβατήριο για την Ευρώπη, όχι ως ελπίδα δικοινοτικής-διζωνικής ομοσπονδίας. Οι ελληνοκύπριοι και οι Έλληνες μπορεί να μιλούσαν χρόνια για ομοσπονδία, αλλά οι αναλύσεις του τελευταίου καιρού δείχνουν ότι άλλο είχαν στο μυαλό τους. Αυτό που ο εκδότης της «Ελευθεροτυπίας» κ. Θανάσης Τεγόπουλος θεωρεί «δημοκρατικό κεκτημένο» (Ελευθεροτυπία 25.4.2004) δηλαδή ο κανόνας της πλειοψηφίας ισχύει καθ’ ολοκληρίαν στα μη ομόσπονδα κράτη. Ακόμη και στις ΗΠΑ όπου η πλειοψηφία κυβερνά, η Γερουσία (στην οποία κάθε συνιστών κρατίδιο-Πολιτεία ανεξαρτήτως πληθυσμού εκλέγει δύο γερουσιαστές) μπορεί να μπλοκάρει τα πάντα. Και ναι! Έχει δίκιο ο φίλος κ. Θανάσης Διαμαντόπουλος ότι είναι άλλες οι πολιτικές διεργασίες που γίνονται όταν υπάρχουν 51 ομόσπονδα κρατίδια κι άλλες όταν υπάρχουν μόνο δύο (Απογευματινή 25.4.2004), αλλά επί της αρχής οι ομοσπονδίες έτσι λειτουργούν. Δεν το γνωρίζαμε όταν ζητούσαμε ομοσπονδία; Ή ελπίζαμε ότι θα …υπάρξουν περισσότερα συνιστώντα κράτη;
Η ομοσπονδία αποκλείεται λοιπόν κι απομένει μόνο η επανένωση της Νήσου δια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τώρα πια, πρέπει να σκεφθούμε σοβαρά την πρόταση του κ. Στέφανου Μάνου, ο οποίος ζήτησε να μπουν δύο αυτόνομα κράτη στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Μπορεί να έχουν διαφορετική διεθνή υπόσταση, αλλά το κοινοτικό κεκτημένο θα ισχύσει από την πρώτη μέρα ένταξης. Οι ελληνοκύπριοι θα μπορούν να επισκέπτονται και να εγκαθίστανται από την πρώτη μέρα ένταξης στο τουρκοκυπριακό κρατίδιο, τα ζητήματα περιουσιών θα ρυθμιστούν από τα ευρωπαϊκά δικαστήρια, τα ξένα στρατεύματα αναγκαστικά θα φύγουν, το ίδιο και η εγγυοδοσία των ξένων δυνάμεων, ενώ η ροή των εποίκων θα μηδενιστεί λόγω συμφωνίας Σένγκεν. Θα έχουμε μια διαφορετικού τύπου επανένωση της νήσου, μόνο που θα έχουμε (νομικώς) δύο διαφορετικά κρατίδια.
Μήπως, λοιπόν, αξίζει πλέον σοβαρά να συζητήσουμε την πρόταση του κ. Στέφανου Μάνου αντί να κυνηγάμε χίμαιρες ενός καλύτερου σχεδίου το οποίο κατά πάσα πιθανότητα δεν θα έρθει κι αν έρθει δεν ξέρουμε πότε θα έρθει;
Όπως και να έχει το πράγμα, όμως η σημερινή θολούρα της κυπριακής πλευράς πρέπει αν τελειώνει. Ας μην παραμυθιαζόμαστε: δεν είναι το σχέδιο Ανάν που ενοχλεί. Το ομοσπονδιακό καθεστώς μας χαλάει, άσχετα αν το χρησιμοποιήσαμε (μάλλον ως διαπραγματευτικό ατού) τριάντα χρόνια τώρα…
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Απογευματινή» στις 27.4.2004
