Η διαπραγμάτευση και το σχέδιο

on . Posted in Ελλάδα

Σε κάθε μεγάλη κρίση εμφανίζεται και μια «μεγαλοφυής» εξήγηση γι’ αυτά που περνάμε. Οταν λέμε «μεγαλοφυής» δεν εννοούμε κάτι σαν τη νευτώνεια θεωρία, που αποτύπωσε τους νόμους της βαρύτητας και της κίνησης των ουρανίων σωμάτων, ούτε τη δαρβίνεια εξέλιξη που εξηγεί τον πλούτο των εμβίων όντων στον πλανήτη. Είναι κατά έναν διεστραμμένο τρόπο «μεγαλοφυής», διότι είναι βολική, υπό την έννοια ότι εξηγεί τα πάντα και τα αντίθετά τους, και έχει κάτι μεταφυσικό. Είναι μη διαψεύσιμη.

Για παράδειγμα: την εποχή των μνημονίων υπήρχε μια «μεγαλοφυής» εξήγηση, που ακουγόταν στον δρόμο, στις διαδηλώσεις, στα πάνελ της τηλεόρασης, από το βήμα της Βουλής: «Δεν έγινε καλή διαπραγμάτευση». Αληθές και ψευδές ταυτοχρόνως, διότι ουδείς εξηγούσε πώς γίνεται η καλή διαπραγμάτευση. Μόνο ο κ. Γιάνης Βαρουφάκης δήλωνε πως ήξερε το μυστικό και είδαμε τα χαΐρια μας αργότερα.

Το πρόβλημα ήταν ότι ουδείς όριζε τι εστί «καλή διαπραγμάτευση». Το 2009, το κράτος είχε ξοδέψει 36 δισ. περισσότερα απ’ όσα εισέπραξε. Κάποιος θα μπορούσε να πει ότι «καλή διαπραγμάτευση» είναι  να μας δίνουν άλλα 36 δισ. ετησίως και χωρίς να ρωτούν πολλά για το τι τα κάνουμε τα λεφτά. Κάποιος δεινότερος διαπραγματευτής της εξέδρας θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι επειδή ωριμάζουν τριετίες στο Δημόσιο και υπάρχουν πολλές μητέρες ενήλικων τέκνων (δηλαδή «ημιπιτσιρικάδων») για να βγουν στη σύνταξη, το έλλειμμα από 15,6% θα έπρεπε να είναι 20%. Να το χρηματοδοτούν πάλι κάποιοι τρίτοι χωρίς να ρωτούν πολλά πολλά. Αυτό, όσο παράλογο κι αν ακούγεται, αποτελεί βάση συζήτησης. Η μεταφυσική ξεκινά μετά το παράλογο. Βρίσκεται στα ρευστά και απροσδιόριστα επίθετα όπως «καλός, καλή, καλό».

Τον καιρό της πανδημίας, το «δεν έγινε καλή διαπραγμάτευση» μεταμορφώθηκε σε «δεν υπάρχει σχέδιο». Δεν θα ισχυριστούμε ότι η κυβέρνηση έχει σχέδιο, παρά το γεγονός ότι τα στατιστικά της Ελλάδας είναι καλύτερα από πολλές άλλες μεγαλύτερες χώρες. Ούτε είχαμε ισχυριστεί πριν από δέκα χρόνια ότι έγινε καλή διαπραγμάτευση, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα πήρε το μεγαλύτερο δάνειο και το μεγαλύτερο «κούρεμα» χρέους στην ιστορία της ανθρωπότητας. Το καλύτερο εκμηδενίζει κάθε προσπάθεια υπεράσπισης του καλού. Δεν θα υιοθετήσουμε επίσης το τέχνασμα όλων των κυβερνήσεων, συμπεριλαμβανομένης της τωρινής, δηλαδή το ερώτημα στην αντιπολίτευση: «Το δικό σας σχέδιο ποιο είναι;». Απλώς θα περιμέναμε έναν, έστω χονδρικό, ορισμό του ελλείποντος σχεδίου και κάποιες ποσοτικές παραμέτρους. Να σταματήσει δηλαδή η αντιπαράθεση επί αορίστου: «Δεν έχετε σχέδιο»· «όχι έχουμε»· «βρε, δεν έχετε, σας λέω…» κ.λπ.

Τα λέμε όλα αυτά διότι στη σημερινή συγκυρία δεν έχουμε καν ένα Βαρουφάκη της πανδημίας, που ξέρει τα μυστικά ενός καλού σχεδίου και να είναι έτοιμος να τα εφαρμόσει.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Καθημερινή» στις 20.3.2021