Η ηθική του αποτελέσματος

on . Posted in Ελλάδα - Αριστερά


Ο Καλός Σαμαρείτης δεν έμεινε στην ιστορία διότι είχε καλές προθέσεις. Είχε και λεφτά.
Μάργκαρετ Θάτσερ

Μια από τις ειδήσεις που δεν θα διαβάσουμε ποτέ στην Ελλάδα είναι ότι ο φαρμακευτικός γίγαντας Pfizer Inc. προσέφερε στις πληγείσες από το τσουνάμι περιοχές 10 εκατ. δολάρια σε ρευστό, και 25 εκατομμύρια δολάρια σε φάρμακα. Σύνολο 35 εκατ. δολάρια, όσο η αρχική δωρεά των ΗΠΑ. Επίσης η Coca Cola Inc. (η εταιρία που παράγει το αναψυκτικό σύμβολο του καπιταλισμού), προσέφερε 10 εκατομμύρια δολάρια. H Exxon -την οποία σωστά ελεεινολογήσαμε όταν δεξαμενόπλοιό της εξόκειλε ανοιχτά της Αλάσκας επιφέροντας μεγάλη οικολογική καταστροφή- δεν πρόκειται να δοξαστεί (τουλάχιστον από τα ελληνικά ΜΜΕ) επειδή προσέφερε 5 εκατομμύρια δολάρια, μήτε η Citigroup και ο Bill Gates οι οποίοι έδωσαν από 3 εκατ. δολ.

«Πφφφ, σιγά!», θα πουν πολλοί εξ ευωνύμων στραβομουτσουνιάζοντας. «Το κάνουν για διαφημιστικούς λόγους!». Μπορεί, αλλά το παιδί στη Σουμάτρα νοιάζεται αν το γάλα που θα πάρει είναι για διαφημιστικούς λόγους; Μήπως ο αγρότης στην Ινδονησία θα ρωτήσει αν τα φάρμακα που χρειάζεται προέρχονται από πολυεθνικές, οι οποίες θα βγάλουν μια ψωροδιαφήμιση στον δυτικό Τύπο αναγράφοντας ότι προσέφεραν το x ποσό στον κόσμο που υποφέρει; Ούτε καν οι αγρότες της Ινδίας δεν θα έχουν την ευαισθησία των ημέτερων Αριστερών για να ρωτήσουν αν η βοήθεια προέρχεται από τους «φονιάδες των λαών». Θα την πάρουν για να ζήσουν την οικογένειά τους.

Η ηθικολογία της Αριστεράς στην Ελλάδα εξαντλείται πάντα στις προθέσεις. Ποτέ δεν κοιτά τα αποτελέσματα. Έγραφε προχθές η εφημερίδα της πάλαι ποτέ ανανεωτικής Αριστεράς: «Η πιο κυνική είδηση των τελευταίων ημερών ήταν αυτή από τα χρηματιστήρια, όπου οι τιμές των «μετοχών τσουνάμι» -δηλαδή των εταιριών ου ειδικεύονται στην τεχνολογία προστασίας από τους σεισμούς- εκτοξεύτηκαν στα ύψη» (Αυγή 1.1.2005). Κυνική ή ελπιδοφόρος είναι η παραπάνω είδηση; Για να ανεβαίνει η τιμή των μετοχών σημαίνει ότι όλοι εκτιμούν πως αυτά τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης θα μπουν. Για να μπουν χρειάζονται κεφάλαια -δεν μπορούν να τοποθετηθούν από μπριγάδες Κνιτών (ή έστω παλαιών «Ρηγάδων») οι οποίοι θα κάνουν «κόκκινα μεροκάματα»...

Ναι! Πρόθεση όσων επενδύουν τώρα σ' αυτές τις μετοχές είναι να κερδίσουν. Το αποτέλεσμα όμως θα είναι να μπει αυτό το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης στον Ινδικό. Δεν θα ήταν καλύτερα αν αυτοί οι «μοβόροι καπιταλιστές» κέρδιζαν από τις εν λόγω μετοχές μερικά χρόνια νωρίτερα ώστε να υπήρχε το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης την δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων που χρειαζόταν; Δεν γνωρίζω τι θα προτιμούσαν οι εγχώριοι Αριστεροί, αλλά είμαι σίγουρος ότι οι οικείοι των 127.000 που χάθηκαν θα έλεγαν σίγουρα «ναι».

Η ίδιου τύπου ηθικολογία των προθέσεων αναπτύσσεται και με τις κατασκευαστικές εταιρίες που ετοιμάζονται να κατέβουν στις πληγείσες περιοχές προς ανοικοδόμηση όσων πήρε το κύμα. «Οι τάφοι είναι ότι πρέπει για θεμέλια», σάρκασε ο καλός σκιτσογράφος Στάθης Σ. (Ελευθεροτυπία 31.12.2004). Η μεταφορά είναι έξυπνη, αλλά ας δούμε και το εναλλακτικό σενάριο: να περιμένουν πρώτα μερικά χρόνια για να λιώσουν οι νεκροί και μέχρι τότε να μένουν σε σκηνές οι ζωντανοί;

Η Αριστερά έχει εθιστεί στην ηθική των προθέσεων, ενώ τελικά αυτό που μετράει είναι η ηθική του αποτελέσματος (Σ.Σ.: αν μπούμε στην ηθική των προθέσεων υπόλογοι θα είναι ακόμη και οι αγνότεροι Χριστιανοί, αφού περιμένουν μετά θάνατον ανταμοιβή). Εκεί πιθανώς να βρίσκεται και ο πυρήνας του συνολικού προβλήματος που ταλανίζει τη σύγχρονη Αριστερά. Μετατράπηκε σε χωροφύλακα των προθέσεων, ενώ όλος ο κόσμος νοιάζεται για αποτελέσματα. Κοιτά όλο και περισσότερο το χρώμα της γάτας (για αν θυμηθούμε και τον σύντροφο Ντένγκ Ξιάο Πινγκ) κι όχι πόσα ποντίκια πιάνει.

Ή πάλι μπορεί να είναι και το αντίθετο. Επειδή η Αριστερά δεν μπορεί να είναι πλέον αποτελεσματική και το μόνο που της απομένει είναι οι καλές της προθέσεις, ζυγίζει όλο τον κόσμο με βάση τις προθέσεις κι όχι με τα αποτελέσματα...

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Απογευματινή» στις 3.1.2005