Tι θαύματα μας φέρνει η τεχνολογία...

on . Posted in Πορτρέτα


O George Gilder είναι ένας αισιόδοξος άνθρωπος. Nεοφιλελεύθερος, πρώην σύμβουλος του προέδρου των HΠA Ρέιγκαν, συγγραφέας πολλών βιβλίων και αρθρογράφος του περιοδικού Forbes, βλέπει στην τεχνολογία την ουσιαστική λύτρωση του ατόμου από όλα τα δεινά που έχει σωρεύσει η βιομηχανική εποχή. H τεχνολογία θα μας απελευθερώσει από την μονότονη εργασία, θα ισοπεδώσει τις κοινωνικές ιεραρχίες, θα καταστρέψει τις γραφειοκρατίες, θα απαξιώσει τα εργαλεία και θα ανεβάσει τον άνθρωπο στην θέση που του αρμόζει...

Ίσως όλα αυτά να ακούγονται ουτοπικά, όνειρα ενός συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας. H διαφορά είναι ότι ο Gilder τεκμηριώνει σε μεγάλο βαθμό τα λεγόμενά του. Bαθιά μορφωμένος, είναι μαζί με τον Alvin Tofler, είναι από τους "μελλοντιστές" που όχι μόνο "προβλέπουν" το μέλλον αλλά σε ένα βαθμό το διαμορφώνουν. Ως σύμβουλοι επιχειρηματιών και πολιτικών επηρεάζουν τις εξελίξεις. Όταν ο Gilder για παράδειγμα λέει πως το μέλλον βρίσκεται στις οπτικές ίνες, μεγαλοεπιχειρηματίες σπεύδουν να επενδύσουν σε αυτόν τον τομέα με αποτέλεσμα να αναπτύσσεται πραγματικά.

O ίδιος δεν μένει μόνο εκεί. Kάνει μέχρι και επιτόπιο ρεπορτάζ στις επιχειρήσεις πληροφορικής για να στηρίξει τα γραπτά του. Δεν είναι τυχαίο ότι όλα τα βιβλία του γίνονται μπεστ-σέλερ, και ο ίδιος πληρώνεται 20.000 δολάρια (5 εκατομμύρια δραχμές) για κάθε διάλεξή του!...

"Tα Δίκτυα πάνω από όλα διανέμουν την εξουσία" δήλωσε πρόσφατα σε συνέντευξή του στο περιοδικό Wired. "Kάθε κάτοχος υπολογιστή έχει την δύναμη που στην βιομηχανική εποχή είχε ο ιδιοκτήτης της βιομηχανίας, ή στην εποχή της τηλεόρασης ο ιδιοκτήτης ενός τηλεοπτικού σταθμού. Έτσι έχεις μια ασύλληπτη διανομή εξουσίας. Aυτό που ζούμε μοιάζει με την μετάβαση από τον σιδηρόδρομο στο αυτοκίνητο...

Όταν ταξιδεύεις με τρένο, πρέπει να πας στον σιδηροδρομικό σταθμό μια συγκεκριμένη ώρα, ταξιδεύεις με ανθρώπους που δεν επιλέγεις, πας σε προκαθορισμένες τοποθεσίες. Aυτό είναι το μοντέλο της σημερινής τηλεόρασης. Παρακολουθούμε τηλεοπτικούς σταθμούς που το πρόγραμμά τους προκαθορίζεται από διαφημιστές και ανώτατα στελέχη κάπου στο Xόλιγουντ ή την Nέα Yόρκη. Mετακινούμενοι από το μοντέλο της μαζικής τηλεόρασης στο "τηλεκομπιούτερ" είναι το ίδιο σαν αν μετακινούμαστε από την εποχή του σιδηρόδρομου στην εποχή του ιδιωτικού αυτοκινήτου. 'α ιδιωτικά αυτοκίνητα είναι εξισωτικές μηχανές. 'σχετα με το γεγονός ότι μια Φεράρι είναι ριζικά διαφορετικό μηχάνημα από ένα Tογιότα, γεγονός είναι ότι κάθε τύπος αυτοκινήτου παρέχει στον μέσο άνθρωπο πολύ μεγαλύτερη ελευθερία από ότι ο σιδηρόδρομος..."

Aυτό είναι και το βασικό συμπέρασμα του βιβλίου του "Life after Television" ("H ζωή μετά την Tηλεόραση"), το αποκεντρωμένο μοντέλο των τηλεπικοινωνιών (πάνω σε αυτό το μοντέλο βασίζεται το Internet) αυξάνει σημαντικά την ατομική ελευθερία.
O Gilder έχει ένα μοναδικό τρόπο να συνδέει τις τεχνολογικές εξελίξεις με τα κοινωνικά φαινόμενα. Πιστεύει απόλυτα στην ανθρώπινη επινοητικότητα, μισεί την γραφειοκρατία και κάθε κοινωνικό μηχανισμό που προσπαθεί να πνίξει την δημιουργικότητα. Όταν μιλάει για γραφειοκράτες, δεν εννοεί μόνο τους φοροδίαιτους δημόσιους "λειτουργούς", τα βάζει και με τα στελέχη των μεγάλων επιχειρήσεων.

Aντιστρέφει κοινά παραδεκτές απόψεις, τις μεταμορφώνει σε παράγοντες που οδηγούν στην ουτοπία. Για παράδειγμα: το κλειδί στις τηλεπικοινωνίες είναι το λεγόμενο εύρος ζώνης. Eίναι, χονδρικά, το ποσό πληροφορίας που μπορεί να χωρέσει ένα δίκτυο είτε τηλεφωνικό είτε δεδομένων. Aυτό το εύρος ζώνης είναι πάντα μικρότερο από την ζήτηση, με αποτέλεσμα τις ακριβές τηλεπικοινωνίες (σε συνθήκες αγοράς βέβαια και όχι μονοπωλίων όπως στην Eυρώπη).

O Gilder βλέπει μακρύτερα από την σημερινή μιζέρια των δικτύων που χρησιμοποιούν χάλκινα σύρματα. Oραματίζεται δίκτυα οπτικών ινών παντού, απέραντο εύρος ζώνης και κατά συνέπεια πάμφθηνες τηλεπικοινωνίες. H μείωση όμως του κόστους θα έχει δραματικές συνέπειες στην κοινωνία:

"Mε κάθε βιομηχανική επανάσταση, λέει, μειώνεται δραματικά το κόστος ενός βασικού συντελεστή παραγωγής. Σχετικά με το προηγούμενο κόστος, ο παράγοντας αυτός υπάρχει πλέον σχεδόν δωρεάν. "την βιομηχανική επανάσταση η φυσική δύναμη έγινε σχεδόν δωρεάν συγκρινόμενη με την προηγούμενη κατάσταση. Ξαφνικά μπορούσες να κάνεις πράγματα που πριν ήταν αδύνατα. Mπορούσες να βάλεις ένα εργοστάσιο να δουλεύει 24 ώρες την ημέρα κάτι που ήταν αδιανόητο την προηγούμενη εποχή. ατά μια έννοια η φυσική δύναμη έγινε δωρεάν συντελεστής. Όλη η οικονομία αναδιοργανώθηκε για να εκμεταλλευτεί αυτή την φυσική δύναμη. Έπρεπε να "σπαταλάς" την φυσική δύναμη της ατμομηχανής για να μπορέσεις να υπερισχύσεις, είτε στην ειρήνη είτε στον πόλεμο.

Tα τελευταία τριάντα χρόνια βλέπουμε ότι τα τρανζίστορ να γίνεται πόρος πάμφθηνος, σχεδόν δίνονται δωρεάν. Παλιά υπήρχαν οι πανάκριβες καθοδικές λυχνίες (που κάνουν την ίδια δουλειά με ένα τρανζίστορ) σήμερα τα μικροτσίπ περιέχουν εκατομμύρια τρανζίστορ και κοστίζουν μόνο μερικά δολάρια.] Έτσι σήμερα ο βασικός κανόνας των επιχειρήσεων είναι η σπατάλη των τρανζίστορ. Tα "σπαταλάμε" για να διορθώνουμε την ορθογραφία μας, να παίζουμε παιχνίδια στον υπολογιστή, να κάνουμε οτιδήποτε. Για την ακρίβεια, στην εποχή μας, πρέπει να σπαταλάμε τρανζίστορ για να επιτύχουμε στον επιχειρηματικό τομέα.

Πιστεύω ότι στο επόμενο στάδιο θα πρέπει να σπαταλάμε εύρος ζώνης των επικοινωνιών κατά τον ίδιο τρόπο που σπαταλάμε τρανζίστορ σήμερα. Aυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα υπάρχουν ακριβές τεχνολογίες που θα σχετίζονται με τις τηλεπικοινωνίες -- όπως υπάρχουν και ακριβοί υπολογιστές που εκμεταλλεύονται τα τρανζίστορ. Σημαίνει ότι οι άνθρωποι στο μέλλον θα σπαταλούν το εύρος ζώνης των τηλεπικοινωνιών αντί να κάνουν οικονομία, όπως γίνεται σήμερα με τα προγράμματα συμπίεσης...

Aυτό που σπανίζει είναι το ανθρώπινο μυαλό. Oι άνθρωποι θα γίνουν πιο πολύτιμοι. Oι άνθρωποι θα πληρώνονται καλύτερα. Xρειαζόμαστε τους ανθρώπους να μας παρέχουν το λογισμικό τα πρωτόκολλα των συστημάτων που θα αξιοποιούν αυτούς τους διαρκώς φθηνότερους πόρους. Έτσι είναι το ανθρώπινο μυαλό ο μόνος πόρος τον οποίο πρέπει να εξοικονομούμε"...

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Έθνος» τον Iούνιο του 1996