Tο πρόβλημα της ονοματοδοσίας

on . Posted in Γενικά


Μέχρι σήμερα στο ελληνικό κομμάτι του internet λίγα προβλήματα είχαμε σχετικά με την ονοματοδοσία. Οι διευθύνσεις γραφόταν με λατινικούς χαρακτήρες (π.χ. knet.gr, thea.gr, grami.gr κ.ά.) και οι μόνοι περιορισμοί που υπήρχαν ήταν με τα τοπωνύμια. Η διεύθυνση Athens.gr δικαιωματικά ανήκει σε κάποιο φορέα τοπικής αυτοδιοίκησης κι ένας ιδιώτης δεν θα μπορούσε να τη κατοχυρώσει. Αν κάποιος ήθελε σώνει και καλά την διεύθυνση Athens τότε θα έπρεπε να την καταχωρήσει κάτω από κάποια αμερικανική κατάληξη .com, .net, εφόσον φυσικά δεν τον είχε προλάβει κάποιος άλλος.

Σε ότι αφορά τις υπόλοιπες διευθύνσεις δεν υπήρξε κανένα πρόβλημα. Κάποια εταιρία τροφίμων μπορούσε να έχει στον κυβερνοχώρο το όνομα «food.gr» ή το «fagito.gr». Σε λίγο καιρό όμως θα υπάρξει η δυνατότητα κατοχύρωσης ονομάτων με ελληνικούς χαρακτήρες. Η παραπάνω εταιρία θα μπορεί να καταχωρήσει το όνομα φαγητό.gr κι εδώ θ' αρχίσουν τα προβλήματα που ήδη αντιμετωπίζει το αμερικανικό νομικό σύστημα. Ας υποτεθεί ότι κάποιος κατοχυρώνει το όνομα «φαγητό.gr». Επενδύει σ' αυτό, το διαφημίζει, φτιάχνει δηλαδή ένα καλό όνομα στην αγορά. Μπορεί ένας ανταγωνιστής του να κατοχυρώσει την διεύθυνση «φαγητά.gr» και να κεφαλαιοποιεί μέρος των επενδύσεων που έκανε ο πρώτος; Η απάντηση φαντάζει εύκολη, αλλά δεν είναι. Αν δοθεί ένα ξερό «όχι», τότε μπαίνει ένα ζήτημα ιδιοκτησίας και μονοπώλησης μιας λέξης, που φυσικά ανήκει σε όλους μας. Αυτός που θα κατοχυρώσει πρώτος μια διεύθυνση με γενική λέξη θα ιδιοποιηθεί ένα κομμάτι της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, που στο κάτω-κάτω της γραφής ανήκει σε όλους μας.

Το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίζει ήδη το αμερικανικό γραφείο κατοχύρωσης της πνευματικής ιδιοκτησίας το οποίο δέχτηκε πέρυσι 287.000 αιτήσεις καταχώρησης εμπορικών σημάτων με κατάληξη .com. Χίλιες από αυτές τις αιτήσεις εμπεριείχαν γενικές λέξεις (food.com, furniture.com κ.λ.π.) Η υπηρεσία αρνήθηκε να κατοχυρώσει ως εμπορικά σήματα ονόματα που περιείχαν γενικές λέξεις γνωμοδοτώντας ότι η κατάληξη .com αποτελεί κάτι αντίστοιχο των καταλήξεων Ε.Π.Ε., Α.Ε. κ.λ.π. Αντίθετα δέχθηκε κατασκευασμένες λέξεις όπως efood.com cyberfurniture.com τα οποία κατοχυρώθηκαν ως εμπορικά σήματα. Το πρόβλημα που αντιμετωπίζει τώρα το γραφείο είναι τι να κάνει με τις διευθύνσεις που παραπέμπουν σε εταιρικά ονόματα έχουν εσκεμμένα ορθογραφικά λάθη (π.χ. Cingular.com, koke.com) ή περίεργους συνδυασμούς λέξεων (π.χ. Brainshark, Mindquake), ή και γενικές αλλά προσωποποιημένες εκφράσεις (π.χ. MyPets, YourPets κ.λ.π.) ή ακόμη και sites διαμαρτυρίας εναντίον μεγάλων εταιριών (π.χ. intelsucks.com κ.λ.π.)

Οι υποθέσεις αυτές βέβαια καταλήγουν στα δικαστήρια, προς μεγάλη χαρά των δικηγόρων που ασχολούνται με θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας.

Μπορεί κάποιος να αναρωτηθεί πόση σημασία έχει η ονοματοδοσία των δικτυακών τόπων τώρα που η .com οικονομία καταρρέει. Η αλήθεια είναι ότι πολλές από τις υποθέσεις που πήγαν στα δικαστήρια, δεν πρόλαβαν να εκδικαστούν γιατί στο μεταξύ χρεοκόπησαν οι εταιρίες που προσέφυγαν. Τα νούμερα όμως των αιτήσεων για εμπορικά σήματα με την κατάληξη .com τα τελευταία χρόνια δείχνουν αύξηση. Έτσι το 1998 υπήρξαν 201.400 αιτήσεις, το 1999 (χρονιά της μεγάλης έκρηξης του ηλεκτρονικού επιχειρείν) υπήρξαν 265.000, αυξήθηκαν δηλαδή κατά 32%. Η έκπληξη παρουσιάστηκε το 2000 (αφού από τον Μάρτιο αυτού του χρόνου η αγορά ζει την μεγάλη κατρακύλα - ο δείκτης NASDAQ έχασε 60% της αξίας του) αλλά οι αιτήσεις αυξήθηκαν κατά 22.000 σε σχέση με το 1999 φτάνοντας τις 287.000. Αυτό το νούμερο αντιστοιχεί σε αύξηση 8%, μικρότερη μεν από την περίοδο 1998-1999, αλλά υπαρκτή. Το συμπέρασμα τελικά μπορεί να είναι ότι ακόμη και σε περιόδους κρίσεων η μόνη εξασφαλισμένη, από πλευράς αποδόσεων, ενασχόληση είναι εκείνη των δικηγόρων και δη εκείνων που ασχολούνται με θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας.

Δημοσιεύτηκε στο ένθετο «New Millennium» της εφημερίδας «Tύπος της Kυριακής» στις 13.5.2001