Λαϊκισμός και εθνομηδενισμός

on . Posted in Εθνικά

Ο λαϊκισμός παίρνει πολλές μορφές, αλλά έχει ένα κοινό χαρακτηριστικό σε όλες τις εκδοχές του: την άγρα δημοφιλίας. Τόσο πολύ, που κάποιοι πολιτικοί επιστήμονες πρότειναν (ανεπιτυχώς) την αντικατάσταση του όρου «λαϊκισμός» (populism) με τον όρο «δημοφιλισμός» (popularism). Ονόματα δεν λέμε, υπολήψεις δεν θίγουμε, αλλά π.χ. σε χώρες που το κράτος είναι Θεός δεν μπορεί να είναι κάποιος λαϊκιστής περικόπτοντας δημόσιες δαπάνες. Ο λαϊκισμός θέλει αύξηση των κρατικών δαπανών, διότι αυτό θέλει ο λαός· ακόμη και αν ή όταν δεν το επιτρέπουν τα έσοδα. Ο λαϊκισμός χρειάζεται Αγγελο Εξάγγελο με ψευτιές που «ακούγονται ευχάριστα στ’ αυτί μας...».

Ο «εθνομηδενισμός» από την άλλη πλευρά είναι ένα νοητικό κατασκεύασμα και θέλει κάποιους να επιθυμούν ή να απεργάζονται το τέλος των εθνών. Βεβαίως, υπάρχουν πολλοί που θεωρούν τα έθνη πολιτικά κατασκευάσματα του 18ου-19ου αιώνα, χρήσιμα στην εποχή τους αλλά άσχετα με τις σύγχρονες προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης. Οταν η τεχνολογία κάνει τη μετακίνηση πληροφοριών, κεφαλαίων, ανθρώπων όλο και πιο φθηνή, η εμμονή στα εθνικά σύνορα είναι γραφειοκρατία που απλώς εμποδίζει τις κοινότητες των ανθρώπων να προκόψουν. Και τα βασικά στοιχεία του έθνους, που είναι η γλώσσα, ο πολιτισμός, οι παραδόσεις κ.ά., καλλιεργούνται και συνεπώς διασώζονται όταν υπάρχουν λεφτά να επενδυθούν σε αυτά. Η εμμονή στη γραφειοκρατία του έθνους το υποσκάπτει. Δεν του επιτρέπει να αναδείξει τα μοναδικά συστατικά του στοιχεία.

Ο κ. Αντώνης Σαμαράς, μιλώντας στο συνέδριο της Ν.Δ., τα ανακάτεψε όλα. Κατηγόρησε την κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ και για λαϊκισμό και για αντιδημοφιλείς αποφάσεις: «Πάνω από 70% των ερωτώμενων είναι κατηγορηματικά αντίθετοι με τη συμφωνία των Πρεσπών! Πάνω από 65% τη θεωρούν “ξεπούλημα” της Μακεδονίας μας. Πάνω από 50% πιστεύουν ότι αντάλλαξε η κυβέρνηση Τσίπρα το Μακεδονικό με τις συντάξεις» (15.12.2018). Ο πρώην πρωθυπουργός έφτιαξε μια μακεδονική σαλάτα αναμειγνύοντας μετανάστευση, κίνδυνο αφελληνισμού, υπερφορολόγηση, ανομία στα πανεπιστήμια – ανομία που σημειωτέον δεν είναι τωρινή, υπήρχε και επί των ημερών της δικής του πρωθυπουργίας. Ετσι όμως αποδυνάμωσε τη χρήσιμη κριτική που πρέπει να γίνεται στα πεπραγμένα του κατά Βαρουφάκη «αριστερού [με ολίγη από Ακροδεξιά] τσούρμου».

Βεβαίως, είναι κατανοητή η οργή του πρώην πρωθυπουργού. Σύρθηκε, συνοδεία άλλων, από αυτήν την κυβέρνηση στον βούρκο της συκοφαντίας με «τροχήλατες βαλίτσες» και άλλα φαιδρά. Κατανοητό, αλλά όχι δικαιολογημένο. Ειδικά σε μια εποχή που η χώρα πρέπει να διαβάσει σωστά την πραγματικότητα, να δει τις αληθινές προκλήσεις που έχει, έτσι ώστε να ξεκολλήσει, για να διασώσει και τα πολύτιμα συστατικά της ελληνικότητας...

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Καθημερινή» στις 19.12.2018