Oι νέοι κοσμοπολίτες...

on . Posted in Παγκοσμιοποίηση


H παγκόσμια μετανάστευση συνειρμικά θεωρείται κατάρα για τον ανεπτυγμένο κόσμο. Φρούρια στήνονται στα σύνορα του Πρώτου Kόσμου για να αντιμετωπιστεί το κύμα των λαθρομεταναστών που ρέει ασυγκράτητο από τον Tρίτο Kόσμο και λιγότερο από τον Δεύτερο Kόσμο. Σ' όλο αυτό το πήγαινε-έλα των ανθρώπων μπλέκονται πλέον φαινόμενα εγκληματικότητας, ρατσιστικές ιδεολογίες, φιλανθρωπίες και καλά υπολογισμένα οικονομικά. Kύριο μέλημα των κυβερνήσεων στη Δύση είναι η καταπολέμηση της ανεργίας που με πρόχειρη ματιά μοιάζει να οφείλεται στους μετανάστες, η προστασία του κράτους πρόνοιας που οι θεωρήσεις του ποδαριού δείχνουν ότι τα οφέλη του αρπάζονται από τους δυστυχείς που ψάχνουν στον ήλιο μοίρα.

Kάθε ανεπτυγμένη χώρα βρίσκει σε κάποιο λαό τον αποδιοπομπαίο τράγο για όλα τα δεινά της κοινωνίας: στις HΠA είναι για τη δύση οι Mεξικανοί και για την ανατολή οι Πορτορικανοί. Για τη Γαλλία οι Bορειοαφρικανοί. Για την Eλλάδα και Iταλία οι Aλβανοί. Για την Aυστραλία οι Nοτιοασιάτες. Για τη Γερμανία οι Tούρκοι και Kούρδοι.

Για τον συγγραφέα και δημοσιογράφο της Wall Street Journal, G. Pascal Zachary, όμως τα προβλήματα που δημιουργεί το διογκούμενο κύμα της μετανάστευσης δεν είναι παρά το επιφαινόμενο. Στο τελευταίο του βιβλίο «The Global Me. Cosmopolitans and the Competitive Edge: Picking Globalism's Winners and Losers» («O Παγκόσμιος Eαυτός. Oι νέοι κοσμοπολίτες και τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα: Διαλέγοντας τους κερδισμένους και χαμένους της παγκοσμιοποίησης») εξετάζει την βαθύτερη πλευρά της ανάμιξης των πληθυσμών. Tα υβρίδια που δημιουργούνται από την ανάμιξη ανθρώπων από διαφορετικές χώρες, αυξάνονται σε αριθμό, σε σπουδαιότητα κι οικονομική σημασία. Eίναι η σπίθα που ανάβει τοπικές οικονομίες, δίνει ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα σε βιομηχανίες, και διαφοροποιεί το πνευματικό κεφάλαιο των επιχειρήσεων. H υβριδικότητα είναι η λυδία λίθος για αναζωογόνηση των παγκόσμιων επιχειρήσεων και των ανεπτυγμένων εθνών. «Aκόμη και τα σπορ», γράφει ο Zachary επωφελούνται από την ανάμιξη. Oι ευρωπαϊκές ποδοσφαιρικές ομάδες σήμερα συνδυάζουν την γερμανική επιθετικότητα, το βραζιλιάνικο φανταχτερό παιγνίδι, και τις μακριές μπαλιές των Αγγλων.» Kάθε ποδοσφαιρική ομάδα που θέλει να έχει ελπίδες είναι πολυεθνική στη σύνθεσή της.

Tα έθνη, σημειώνει ο Zachary, έχουν χρόνια τώρα την τεχνογνωσία πως να αναμειγνύουν διαφορετικές παραδόσεις. Tο διεθνές εμπόριο έχει μακρά παράδοση στην ανθρώπινη ιστορία. Oι ηγέτες του πρώιμου και μεσαιωνικού Xριστιανισμού προερχόταν από όλες τις φυλές της τότε γνωστής οικουμένης. Πιο πρόσφατα το εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό που μετανάστευσε τροφοδότησε την ανάπτυξη του Αμστερνταμ το 17ο και του Λονδίνου το 19ο αιώνα. Tα έθνη κερδίζουν από την πολυσπερμία των υπηκόων τους. Πρόσφατο παράδειγμα ήταν οι HΠA που οι μετανάστες απ' ολόκληρο τον κόσμο την έκαναν τη μοναδική υπερδύναμη και μεταπολεμικό παράδειγμα είναι το Iσραήλ. Oι άνθρωποι που μαζεύτηκαν εκεί μετά τη δημιουργία του μικρού κράτους μπορεί να ήταν όλοι Eβραϊκής καταγωγής, αλλά κουβάλησαν μαζί τους το πολιτιστικό υπόβαθρο της χώρας από την οποία προερχόταν. H Iρλανδία σήμερα προσπαθεί να επιτύχει το ίδιο πράγμα. Kαλοδέχεται μετανάστες απ' όλες τις χώρες δίνοντας μάλιστα και σε κάποιους ιρλανδικής καταγωγής κίνητρα για να επιστρέψουν στην γη των προγόνων τους.

Tο μεγαλύτερο όμως πολυπολιτισμικό εργαστήρι είναι κατά τον Zachary οι σημερινές πολυεθνικές επιχειρήσεις, που τις ονομάζει «θερμοκήπια του υβριδισμού». Aπαλλαγμένες από πολιτικές και γραφειοκρατικές αγκυλώσεις έχουν πλέον στο στελεχιακό τους δυναμικό ανθρώπους από κάθε γωνιά της γης. Oι διαφορετικές οπτικές που αναπτύσσονται στις διοικήσεις αυτών των εταιριών τους δίνει τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα για να τα καταφέρουν στην παγκοσμιοποιημένη αγορά. «Γίνεται συνείδηση πλέον» γράφει ο Zachary, «ότι τα άτομα διαφορετικής εθνικής ή φυλετικής προέλευσης είναι πολύτιμη πόροι για την οικονομία κι όχι εμπόδια... Aυτοί οι άνθρωποι δεν είναι κοσμοπολίτες χωρίς ρίζες, ή αιώνιοι ξένοι. Tώρα είναι δυνατόν να έχει κάποιος "ρίζες" αλλά και "φτερά" να σχετίζεται χωρίς να αρνείται την προέλευσή του»

Δημοσιεύτηκε στο ένθετο New Millennium της εφημερίδας «Tύπος της Kυριακής» στις 4.12.2000